زودپز یکی از پرکاربردترین ظروف آشپزخانه ایرانی است؛ آبگوشت، خورش، حبوبات و گوشت را در کمتر از نصف زمان معمول می‌پزد و گاز کمتری مصرف می‌کند. اما انتخاب زودپز مناسب فقط به قیمت و ظاهر نیست. در این راهنمای خرید زودپز قدم‌به‌قدم ظرفیت، جنس، نوع درب، ایمنی و برند را بررسی می‌کنیم.
زودپز چطور کار می‌کند؟
زودپز با بستن کامل درب، بخار داخل دیگ را حبس می‌کند. فشار بالا می‌رود و آب به‌جای ۱۰۰ درجه، در حدود ۱۲۰ درجه می‌جوشد؛ همین دمای بالاتر زمان پخت را تا حدود یک‌سوم کم می‌کند. سوپاپ‌ها فشار را کنترل می‌کنند و قفل درب اجازه نمی‌دهد تا وقتی فشار داخل دیگ هست درب باز شود.
زودپز چند لیتری بخریم؟
زودپز را نباید بیش از دو‌سوم پر کرد و برای حبوبات و موادی که کف می‌کنند فقط تا نصف. پس ظرفیت مفید زودپز کمتر از عددی است که روی آن نوشته شده:
- زودپز ۳ لیتری: مناسب ۱ تا ۲ نفر، پخت جداگانه حبوبات و غذای کودک
- زودپز ۴ تا ۴٫۵ لیتری: مناسب ۲ تا ۴ نفر
- زودپز ۶ لیتری: مناسب ۳ تا ۵ نفر؛ پرفروش‌ترین ظرفیت برای خانواده ایرانی
- زودپز ۷ لیتری: مناسب ۵ نفر به بالا و مهمانی
زودپز تک بخریم یا دوقلو؟
زودپز دوقلو دو دیگ با ظرفیت متفاوت (مثلاً ۴ و ۶ لیتر یا ۳ و ۶ لیتر) و یک درب مشترک دارد. می‌توانید حبوبات را در دیگ کوچک و گوشت را در دیگ بزرگ بپزید. قیمت زودپز دوقلو از خرید دو زودپز جداگانه کمتر است و برای جهیزیه و خانواده‌های پرمصرف انتخاب محبوبی است.
اگر مصرف شما معمولی است، یک زودپز استیل تک ۶ لیتری کاملاً کافی است.
زودپز استیل بهتر است یا آلومینیومی؟
- زودپز استیل ضدزنگ: با غذا واکنش نمی‌دهد، طعم غذا را تغییر نمی‌دهد، بدنه‌اش در برابر فشار و ضربه مقاوم‌تر است و سال‌ها تغییر شکل نمی‌دهد. استیل ۱۸/۱۰ (۱۸٪ کروم، ۱۰٪ نیکل) مقاومت بیشتری در برابر زنگ‌زدگی دارد.
- زودپز آلومینیومی: سبک‌تر و ارزان‌تر است و سریع گرم می‌شود، اما با گذشت زمان تغییر رنگ می‌دهد و در برابر ضربه و غذاهای اسیدی (مثل گوجه و لیمو) آسیب‌پذیرتر است.
برای مصرف سنگین و طولانی‌مدت، زودپز استیل با کف سه‌لایه انتخاب مطمئن‌تری است. کف سه‌لایه (استیل، آلومینیوم، استیل) حرارت را یکنواخت پخش می‌کند تا غذا ته نگیرد.
نکات ایمنی که باید چک کنید
- ۱قفل درب: تا وقتی داخل دیگ فشار هست، درب نباید باز شود.
- ۲سوپاپ اصلی و سوپاپ اطمینان: علاوه بر سوپاپ تنظیم فشار، باید مسیر دومی برای خروج فشار اضافی وجود داشته باشد.
- ۳نشان استاندارد ملی ایران روی محصول یا جعبه.
- ۴دسترسی به واشر و قطعات یدکی: زودپزی که واشرش پیدا نشود، عملاً بلااستفاده می‌شود.
واشر زودپز را هر چند وقت عوض کنیم؟
در مصرف معمول، واشر زودپز را هر ۱۲ تا ۱۸ ماه عوض کنید. اگر بخار از لبه درب بیرون می‌زند، زودپز دیر به فشار می‌رسد یا واشر سفت و ترک‌خورده شده، زودتر تعویضش کنید. واشر باید دقیقاً مخصوص مدل زودپز شما باشد؛ واشر اصلی زودپز و درب پیرکس را می‌توانید از آریکو تهیه کنید.
زودپز روگازی یا زودپز برقی؟
- زودپز روگازی استیل: ساده، بادوام، بدون نیاز به برق و مناسب پخت سنگین روزانه. روی اجاق گاز، برقی و القایی (در مدل‌های کف سه‌لایه) کار می‌کند.
- [زودپز برقی](/category/electric-pressure-cooker): برنامه‌های آماده، تایمر و پخت خودکار دارد؛ برای کسانی که فرصت ایستادن کنار اجاق ندارند راحت‌تر است.
بهترین مارک زودپز کدام است؟
در بازار زودپز روگازی ایرانی، [پارس استیل](/brand/pars-steel) به‌خاطر بدنه استیل ضدزنگ، کف سه‌لایه، استاندارد ایمنی و مهم‌تر از همه دسترسی آسان به واشر و قطعات یدکی در سراسر ایران، مطمئن‌ترین انتخاب است. پارس استیل از سال ۱۳۶۳ در یزد ظروف استیل تولید می‌کند و مدل‌های متنوعی دارد:
- زودپز پارس: اقتصادی‌ترین و پرفروش‌ترین سری، در ظرفیت‌های ۳ تا ۷ لیتر
- زودپز پرشیا، بایا و وستا: طراحی متفاوت درب و دسته، در ظرفیت‌های ۴ تا ۶ لیتر
- زودپز کلیپسو و شف: سری‌های بالاتر با بدنه ضخیم‌تر و طراحی مدرن‌تر
- زودپز راشا: در دو اندازه ۴ و ۶ لیتری و مدل دوقلو
جمع‌بندی: کدام زودپز را بخریم؟
برای بیشتر خانواده‌ها یک زودپز استیل ۶ لیتری با کف سه‌لایه، قفل ایمن و سوپاپ اطمینان منطقی‌ترین خرید است؛ اگر آشپزی زیادی دارید یا برای جهیزیه خرید می‌کنید، زودپز دوقلو را انتخاب کنید. مهم‌تر از قیمت، زودپزی بخرید که چند سال بعد هم بتوانید واشرش را پیدا کنید.
همه مدل‌ها را با قیمت به‌روز و گارانتی اصلی در صفحه خرید زودپز آریکو ببینید. اگر هنوز مردد هستید، کارشناسان آریکو رایگان راهنمایی‌تان می‌کنند.
